Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC), küresel tarımsal üretimdeki anormallikleri takip eden Ağustos 2026 değerlendirmesini yayımladı. Rapor, güçlenen El Niño’nun etkilerinin özellikle yağışa bağımlı tarım bölgelerinde giderek daha belirgin hale geldiğini gösteriyor.
Orta Amerika’da mısır ve fasulye zarar gördü
En ağır tablolardan biri Orta Amerika’nın “Dry Corridor” olarak bilinen kuraklık kuşağında ortaya çıktı.
JRC’ye göre şiddetli kuraklık, bölgedeki mısır ve fasulye hasadında büyük kayıplara yol açtı. Honduras ve El Salvador’da yaşanan koşullar nedeniyle ulusal acil durum ilan edildi.
Guatemala’da ise 3,2 milyondan fazla kişi ciddi insani krizle karşı karşıya. Yüksek gübre ve yakıt maliyetleri de tarımsal üretim üzerindeki baskıyı artırıyor.
Doğu Afrika’da kuraklığın ardından sel riski
Doğu Afrika’da uzun süren sıcak hava ve kuraklık meraları bozdu, tarımsal verimi düşürdü ve hayvancılığı olumsuz etkiledi.
Ancak El Niño’nun güçlenmesiyle bölgedeki riskin biçim değiştirmesi bekleniyor. Önümüzdeki dönemde beklenen yoğun yağışların kuraklığın etkilerini hemen ortadan kaldırmak yerine bazı bölgelerde sel riskini artırabileceği belirtiliyor.
Sudan ve Güney Sudan gibi çatışmaların sürdüğü ülkelerde iklim kaynaklı üretim kayıplarına şiddet ve piyasa sorunlarının da eklenmesi, gıda güvenliği açısından tabloyu ağırlaştırıyor. JRC değerlendirmesine göre bölgede 14 alan acil müdahale yapılmaması halinde kıtlık riski taşıyor.
Güney Afrika’da yeni sezon alarmı
Güney Afrika’da geride kalan üretim sezonu ise daha olumlu geçti. Bölgenin toplam tahıl üretimi 43,4 milyon tona ulaşarak son beş yıl ortalamasının yaklaşık yüzde 10 üzerine çıktı.
Asıl risk önümüzdeki sezon için ortaya çıkıyor.
Ekim-aralık dönemindeki yazlık ürün ekimleri öncesinde Güney Afrika Cumhuriyeti, Namibya, Botsvana, Zimbabve, Mozambik ve Madagaskar’ın geniş kesimlerinde normalden daha az yağış bekleniyor.
Bu durum 2026-2027 üretim sezonunda özellikle yağışa bağımlı tarım için yeni bir kuraklık riski oluşturuyor.
Güney Amerika’da bu kez sel tehdidi
El Niño’nun etkisi dünyanın her bölgesinde kuraklık şeklinde ortaya çıkmıyor.
Güney Amerika’da genel hasat görünümü olumlu seyrederken Peru başta olmak üzere Pasifik kıyısındaki bazı bölgelerde sel ve aşırı yağış riski yükseliyor.
Bu tablo El Niño’nun küresel tarım üzerindeki temel etkisini de gösteriyor: Aynı iklim olayı bir bölgede yağışları azaltarak ürün kaybına neden olurken başka bir bölgede aşırı yağış ve sellerle üretimi tehdit edebiliyor.
Gıda güvenliği riski büyüyor
JRC, iklim koşullarının tek başına değerlendirilmemesi gerektiğine de dikkat çekiyor. Çatışmalar, yüksek üretim maliyetleri, yakıt ve gübre fiyatları ile ekonomik krizler iklim kaynaklı tarımsal kayıpların etkisini büyütüyor.
Özellikle Doğu Afrika, Orta Amerika ve Karayipler’de iklim koşullarıyla ekonomik ve siyasi sorunların birleşmesi, gıda güvenliğini önümüzdeki aylarda daha önemli bir gündem haline getirebilir.
Kaynak: Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC), 3 Eylül 2026
