WMO, COP31’in açılışında küresel sıcaklığın sanayi öncesi dönemin 1,47 derece üzerine çıktığını duyururken, doğal afetlerdeki koruma açığının da büyüdüğüne dikkat çekildi.
WMO’dan COP31 açılışında yeni sıcaklık verisi
Dünya Meteoroloji Örgütü (World Meteorological Organization, WMO), Türkiye’nin Antalya kentinde düzenlenen 31. Dünya İklim Konferansı’nın (COP31) açılışında öncü bir iklim güncellemesi yayımladı. Buna göre Ocak-Eylül 2026 döneminde küresel ortalama sıcaklık, 1850-1900 yıllarındaki sanayi öncesi ortalamanın 1,47 derece Celsius üzerinde gerçekleşti.
Kurumun bu verisi, küresel ısınmanın 1,5 derece eşiğine ne kadar yaklaşıldığını bir kez daha ortaya koydu. WMO’nun küresel iklimin durumuna ilişkin kesin raporu State of the Global Climate 2026’nın ise Mart 2027’de yayımlanması bekleniyor.
París hedefi ve aşılan eşik tartışması
Paris İklim Anlaşması, küresel ortalama sıcaklık artışını 2 derecenin oldukça altında tutmayı hedefliyor. Anlaşmada ayrıca artışın 1,5 derece ile sınırlandırılması için çaba gösterilmesi gerektiği belirtiliyor.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (United Nations Environment Programme, UNEP) Emissions Gap Report 2026 çalışması ise 1,5 derece sınırının aşılacağını öngörüyor. Rapora göre, geçici bir aşımın ardından 2100 yılına kadar sıcaklığın yeniden 1,5 dereceye ya da altına inebileceği bir patika da bulunuyor; ancak bunun için derin emisyon kesintileri ve atmosferden büyük ölçekli CO₂ çekimi gerekiyor. Bu yaklaşımın kapsamı ve uygulanabilirliği ise belirsizlik taşıyor.
Koruma açığı 424 milyar dolara çıktı
Isınmanın etkileriyle birlikte doğal afetlere karşı finansal koruma ihtiyacı da artıyor. Swiss Re Institute tahminine göre 2025’te dünya genelindeki model bazlı koruma açığı yaklaşık 424 milyar ABD doları oldu. Bu rakam, bir önceki yıl 395 milyar ABD doları seviyesindeydi.
Hesaplama, seller ve fırtınaların yanı sıra depremleri de kapsayan doğal afetlerin tamamını temel alıyor. Ancak veri yetersizliği nedeniyle orman yangınları bu değerlendirmeye dahil edilmiyor. Sigortayla karşılanan ihtiyaç payı ise %27,3 seviyesinde yaklaşık değişmeden kaldı. Kuruma göre açığın büyümesinde, daha fazla maddi varlığın doğal tehlikelere açık hale gelmesi etkili oluyor.
GDV: Önlem bağlayıcı ve kalıcı olmalı
Almanya’da federal yönetim ile eyaletlerin iklimin etkilerine karşı planlarını daha iyi koordine etmesi hedefleniyor. Aralık ayında bir federal iklim hazırlık yol haritası oluşturulması planlanıyor. Gesamtverband der Deutschen Versicherungswirtschaft (GDV), bu yaklaşımı olumlu bulsa da somut, bağlayıcı ve kalıcı biçimde finanse edilen önlemler talep ediyor.
GDV’ye göre iklim hazırlığı yetki sınırlarında takılmamalı; net sorumluluklar, sabit süreler ve güvence altına alınmış finansman gerekiyor. Kurum, yapı ruhsatlarında kapsamlı bir iklim risk değerlendirmesi yapılmasını, sistematik hasar izlemesini ve önleme için kalıcı finansman sağlanmasını istiyor. Ayrıca taşkın bölgelerinde yeni risklerin oluşmaması için yapı yasağı uygulanması gerektiğini savunuyor.
Hasar artışı ve sigortanın rolü
GDV’nin dikkat çektiği bir başka nokta da hasarların seyri oldu. Konut sigortasında temel afet kaynaklı hasarlar, 2000-2009 döneminde on yıllık ortalamada yaklaşık 1,4 milyar Euro seviyesindeyken, 2016-2025 döneminde yaklaşık 2,4 milyar Euro’ya yükseldi.
Birlik, sigorta korumasının vazgeçilmez olduğunu ancak hasarı önleyemeyeceğini vurguluyor. Bu nedenle hem iklim değişikliğinin yavaşlatılmasına hem de etkilerine uyuma daha fazla çaba gösterilmesi gerektiğini savunuyor. GDV’ye göre iklim hazırlığının bağlayıcı hale gelmesi, uzun vadede temel afetlerin sigortalanabilir kalması ve sigorta korumasının erişilebilir olması açısından da önem taşıyor.
Sigortacılarda karbon ayak izi düşüyor
Uyum başlığı kadar iklim koruması da sektörün gündeminde yer alıyor. Çok sayıda şirket, sermaye yatırımlarının CO₂ ayak izini ölçüyor. GDV de bu verileri güncel sürdürülebilirlik raporunda değerlendirdi.
Verilere göre 2025’te yatırım yapılan her bir milyon Euro başına 44 ton CO₂ kaydedildi. Bu oran, 2024’te 47 ton, 2023’te ise 61 tondu. Hesaplama, toplam 363,3 milyar Euro’luk sermaye yatırımı ve ilk sigortacılar arasında yapılan, bu şirketlerin sermaye yatırımlarının toplamının %81’ini kapsayan bir anket temel alınarak oluşturuldu. GDV, iki yılda yaklaşık %28’lik düşüşün portföylerde değişim olduğuna işaret ettiğini belirtiyor.
Birlik, siyasi ortam için de endişe dile getiriyor. GDV’ye göre sürdürülebilirlik ve iklim koruması siyasal gündemde önem kaybetmiş durumda; oysa veriler farklı bir tablo gösteriyor. İklim değişikliğinin etkilerine uyum birçok yerde, uzun süre öngörülenden daha hızlı biçimde acil bir görev haline geliyor. GDV, bu nedenle iklim hazırlığının artık ertelenemeyecek kadar önemli olduğunu savunuyor.
