Küresel iklim mücadelesinde emisyon artışı henüz durdurulabilmiş değil. Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC), Uluslararası Enerji Ajansı ile birlikte hazırlanan yeni EDGAR verilerini 7 Eylül’de açıkladı.
Rapora göre arazi kullanımı, arazi kullanım değişikliği ve ormancılık hariç tutulduğunda, insan faaliyetleri 2025 yılında atmosfere 54 gigaton CO₂ eşdeğeri sera gazı saldı.
Bu rakam 2024’e göre yüzde 0,7’lik artış anlamına geliyor. Böylece pandemi sonrasında başlayan küresel emisyonlardaki yükseliş daha düşük hızla da olsa devam etti.
Altı büyük yayıcı dünyanın yüzde 62’sini oluşturuyor
Çin, ABD, Hindistan, Avrupa Birliği, Rusya ve Endonezya, 2025 yılında küresel sera gazı emisyonlarının toplam yüzde 62’sinden sorumlu oldu.
Ancak ülkelerin emisyon eğilimleri birbirinden ayrıştı.
Çin’in emisyonlarındaki yıllık değişim yüzde 0,1 ile sınırlı kalırken Hindistan’da yüzde 0,2’lik düşüş gerçekleşti. JRC, Çin ve Hindistan’ın emisyonlarının ilk kez bu ölçüde sabit kaldığına veya gerilediğine dikkat çekiyor.
Avrupa Birliği emisyonlarını azalttı
Avrupa Birliği’nde sera gazı emisyonları 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 0,2 azaldı.
AB’nin emisyonları 1990 seviyesine göre yüzde 35,6 düşerken küresel emisyonlar içindeki payı yüzde 5,8’e geriledi.
Kişi başına emisyon AB’de 7,1 ton CO₂ eşdeğeri olarak hesaplandı. Küresel ortalama ise kişi başına 6,6 ton oldu.
16 büyük yayıcıdan yalnızca altısı düşüş sağladı
Dünya emisyonlarının en az yüzde 1’inden sorumlu olan 16 büyük yayıcı incelendiğinde yalnızca altı ülke veya ekonomi emisyonlarını azaltabildi.
Avustralya, Brezilya ve Japonya emisyonlarını düşüren ülkeler arasında yer aldı.
ABD’de ise emisyonlar 2024’e göre yüzde 2,2 arttı. Havacılıktan kaynaklanan küresel emisyonlar yüzde 5,1, deniz taşımacılığından kaynaklanan emisyonlar da yüzde 1,4 yükseldi.
Orman yangınlarından 2,2 milyar ton emisyon
Yeni rapor ormanların ve arazi kullanımının iklim üzerindeki etkisine de dikkat çekiyor.
Ormansızlaşma 2025 yılında atmosfere 3,7 milyar ton CO₂ salınmasına neden oldu. Orman yangınlarından kaynaklanan sera gazı emisyonları ise yaklaşık 2,2 milyar ton CO₂ eşdeğerine ulaştı.
Avrupa Birliği’nde ormanlar net karbon yutağı olmayı sürdürmesine rağmen yangın kaynaklı emisyonlar 2024’ten 2025’e yüzde 40 arttı.
Türkiye verisi ayrıca dikkat çekiyor
EDGAR verilerinde Türkiye de dikkat çeken ülkeler arasında.
Türkiye’nin sera gazı emisyonları 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 4,2 arttı. Bu oran Türkiye’yi küresel emisyonların yüzde 1’inden fazlasından sorumlu büyük yayıcılar arasında en yüksek oransal artışın yaşandığı ülke konumuna getirdi.
Bu Türkiye verisini bir sonraki haberde ayrıca ele alacağız; burada küresel tabloyu merkezde bırakalım. Böylece aynı rapordan iki farklı ve güçlü haber çıkarıyoruz.
Kaynak: Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC) – EDGAR, 7 Eylül 2026
