Yale Üniversitesi tarafından yürütülen yeni bir araştırma, bitki tabanlı sistemlerin iç mekanlarda karbon dioksit (CO₂) seviyelerini azaltma potansiyelini ortaya koydu.
İç Mekan Hava Kalitesine Etkisi
Yale Institute for Biospheric Studies tarafından gerçekleştirilen çalışmada, bitki tabanlı sistemlerin iç mekan hava kalitesini iyileştirebileceği vurgulanıyor. Araştırmacılar, insanların hava kirliliğine maruz kalma oranının %90’ının kapalı alanlarda gerçekleştiğini belirtti. Kapalı alanlardaki CO₂ seviyeleri, dış mekanlardaki seviyelerin 10 katına kadar çıkabiliyor.
Önceki araştırmalar, CO₂ seviyelerinin 700 ila 1,000 parçacık/milyon (ppm) üzerinde uzun süre kalmasının insan sağlığı ve bilişini etkileyebileceğini gösteriyor. Mevcut dış mekan CO₂ seviyeleri Amerika Birleşik Devletleri’nde yaklaşık 428 ppm civarında seyrediyor.
HVAC Sistemlerinin Sınırlılıkları
Geleneksel ısıtma, havalandırma ve iklimlendirme (HVAC) sistemleri, iç mekan CO₂ seviyelerini dışarıdan hava alarak seyreltmektedir. Bu durum, iç mekanlardaki CO₂ seviyelerinin dış mekan seviyelerinin altına düşmesini sağlamaz. Atmosferdeki CO₂ seviyeleri 700 ppm’yi aştıkça, iç mekanlardaki CO₂ maruziyeti daha da artabilir.
Yale araştırmacıları, Active Modular Phytoremediation System (AMPS) adı verilen ve hidroponik bitkiler içeren bir biyomekanik duvar sistemini test etti. Bu sistem, fotosentez yoluyla iç mekanlardan CO₂’yi alarak oksijen salıyor.
Deneyler ve Sonuçlar
Deneylerde, bitki tabanlı sistemin iç mekan CO₂ seviyelerini azaltmak için etkili bir yöntem olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, hava akışı yönü ve ışık yoğunluğu gibi faktörlerin sistem performansını büyük ölçüde etkilediğini buldu. Bu çalışma, Energy & Buildings dergisinde yayımlandı.
Yale’deki araştırma ekibi, çeşitli ortamlardaki dış ve iç mekan CO₂ koşulları arasındaki ilişkileri gerçek dünya verileri kullanarak gösterdi. Şehirli bölgelerde, hem konutlarda hem de ofis binalarında CO₂ seviyelerinin 700 ppm’yi aştığı tespit edildi.
Uzun Vadeli Sağlık Etkileri
Mevcut atmosferik CO₂ seviyeleri insanlar için acil bir tehdit oluşturmamakla birlikte, uzun süreli maruziyetin sistemik iltihaplanma, kemik demineralizasyonu ve böbrek sorunları gibi sağlık problemlerine yol açabileceği belirtiliyor. Araştırmacılar, CO₂’nin insan sağlığı üzerindeki etkilerini tam olarak anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu kabul etti.
AMPS sisteminin performansını değerlendiren araştırmacılar, hava akışı yönünün sistemin etkinliğini önemli ölçüde etkilediğini buldu. Özellikle köklerden yapraklara doğru hava akışının, yapraklardan köklere doğru akışa göre %39 daha fazla CO₂ temizlediği tespit edildi.
Gelecek Potansiyeli ve Diğer Faydalar
AMPS yaklaşımının yalnızca CO₂ temizliği değil, aynı zamanda uçucu organik bileşenlerin giderilmesi, iç mekan mikroplarının çeşitlendirilmesi ve doğa ile bağlantı kurma arzusunun (biophilia) sağladığı yatıştırıcı etkiler gibi potansiyel faydaları da bulunmaktadır. Araştırmacılar, bitki tabanlı sistemlerin insan sağlığı ve iyi oluşunu etkileyen birçok şehir yaşamı yönünü ele alma fırsatı sunduğunu ifade etti.
Çalışmanın diğer yazarları arasında CEA’dan Christina Ciardullo, YIBS ve YSE’den Tian Ma, Yale Engineering’den Rebecca Rubright ve Charlotte Welch, YSPH’den Krystal J. Godri Pollitt, Purdue University’den Nusrat Jung, New York University’den Elizabeth Hénaff ve uluslararası mühendislik ve tasarım danışmanlığı firması Buro Happold’dan Patrick Pease yer alıyor.
