Şirketlerin sürdürülebilirlik taahhütleri rekor seviyeye ulaştı, ancak yönetim eksikliği devam ediyor.
Taahhütler ve Gerçekler
MIT Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Laboratuvarı’nın 2026 yılına ait Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Durumu raporu, 91 ülkeden 1.810 tedarik zinciri profesyonelinin görüşlerini içeriyor. Rapor, sürdürülebilirliğin uzun vadeli iş başarısı için önemli olduğunu düşünenlerin oranının %83’e ulaştığını, bu oranın raporun yedi yıllık tarihindeki en yüksek seviye olduğunu ortaya koyuyor.
Ancak, taahhütlerin kapasite ile aynı şey olmadığını belirten rapor, son ABD politika değişikliklerinin ardından sürdürülebilirliğe daha fazla bağlılık hissettiklerini söyleyen şirketlerin %59’unun, bu taahhütlerini yerine getirmekte zorluk yaşadığını gösteriyor. %68’lik bir kesim, gümrük belirsizlikleri nedeniyle sürdürülebilirlik stratejilerini ertelemek veya azaltmak zorunda kaldıklarını ifade ediyor.
İçsel Zayıflıklar ve Yönetim Sorunları
Şirketlerin sürdürülebilirlik hedefleri olanların yalnızca %51’inin, sürdürülebilirliği günlük kararlarına entegre edebilmek için resmi bir çapraz işlevsel sürdürülebilirlik ekibi kurduğu belirtiliyor. Ayrıca, yalnızca %33’ü sürdürülebilirlik denetimini yönetim kurulu seviyesinde gerçekleştiriyor. Bu durum, kamuya açık hedeflerin iç hesap verebilirlik yapısından çok daha ileride olduğunu gösteriyor.
Resmi çapraz işlevsel ekiplerin bulunduğu şirketlerde, sürdürülebilirliğin karar alma süreçlerine entegre edilme oranı %57 iken, sorumluluğun tek bir işlevde olduğu yerlerde bu oran %13’e düşüyor. Bu da yönetim yatırımlarının geri dönüşünü gözler önüne seriyor.
Yapay Zeka ve Sürdürülebilirlik
Kuzey Amerika’daki şirketlerin %78’i sürdürülebilirlik girişimlerinde yapay zeka kullanıyor. Bu kullanıcıların %87’si, sürdürülebilirlik hedefleri üzerinde olumlu bir etki gördüklerini belirtiyor. Ancak, olgun yapay zeka kullanıcıları arasında yalnızca %53’ü toplam sera gazı emisyonlarında bir azalma bildirdi. %29’luk bir kesim ise artış yaşadığını ifade ediyor, bu da operasyonel verimliliğin otomatik olarak daha düşük net emisyonlara dönüşmediğini gösteriyor.
Özellikle depolama alanında, gelişmiş ve tamamen otomatik depolarda yapay zeka kullanımı sonrasında %78 daha fazla enerji kullanımı bildirilmektedir. Yalnızca %24’ü, çevresel sonuçları izlemek için yapay zeka destekli gerçek zamanlı izleme kullanıyor.
Taşımacılık ve Emisyon Azaltma Çabaları
Neredeyse her yük taşımacılığı şirketi, güzergah optimizasyonu ve yük konsolidasyonu gibi yöntemlerle emisyonları azaltmaya çalışıyor. Ancak, filoların %43’ü hala tamamen konvansiyonel dizel ile çalışıyor ve yalnızca %8’i düşük emisyonlu enerjiye geçiş yapmış durumda. Avrupa’da, yük taşımacılığı şirketlerinin %84’ü son politika değişikliklerinin karbondioksit azaltma stratejilerini olumlu etkilediğini bildirirken, Kuzey Amerika’da bu oran %44’tür.
Rapor, dolaylı emisyon iş birliği alanında bir iyileşme yaşandığını, ortak tedarikçi katılımı ve karbondioksit azaltma programlarına katılım oranının %31’den %58’e yükseldiğini gösteriyor. Ayrıca, paylaşılan tedarikçilerin emisyonlarını yönetme ortaklıkları %23’ten %55’e çıkarken, tek başına çalışanların oranı %18’den %6’ya gerilemiştir.
Sonuç ve Gelecek Beklentileri
Rapor, şirketlerin sürdürülebilirlik taahhütlerinin mevcut sürdürülebilirlik çabalarının engeli olmadığını, aksine yönetim, hesap verebilirlik yapıları, teknoloji altyapısı ve ölçüm yeteneklerinin mevcut engeller olduğunu vurguluyor. Dışsal boşluğu kapatıp dayanıklılık oluşturan ve içsel boşluğu, hesap verebilirliği yapılarına entegre eden organizasyonlar, taahhütlerini sürdürebilenler olacak. Aksi takdirde, hesap verebilirlik olmadan hırsın pek bir etkisi olmayacak.
