İngiltere’de hastane dışı kalp durması yaşayan hastalarda uygulanan balon tekniği, resüsitasyon sırasında kalp ve beyne kan akışını artırabilecek bulgular verdi.
Çalışmada ne denendi?
İngiltere’de yürütülen küçük bir uygulanabilirlik araştırmasında, doktor ekipleri hastane dışı kalp durması yaşayan 39 hastada Resuscitative Endovascular Balloon Occlusion of the Aorta (REBOA) adlı minimal invaziv yöntemi kullandı. Amaç, resüsitasyon sırasında vücudun en büyük atardamarı olan aortanın bir bölgesine geçici olarak balon yerleştirip kan akışını kalp ve beyne yönlendirmekti.
Çalışma, East Anglian Air Ambulance tarafından Haziran 2024 ile Haziran 2026 arasında, Birleşik Krallık’ın doğu bölgesinde yapıldı. Hastaların yaşı ortalama 59’du; 35’i erkek, 4’ü kadındı. Vakaların hepsi yaralanmaya değil, tıbbi nedenlere bağlıydı.
REBOA, kasıktaki bir atardamardan yerleştirilen küçük bir balonun aortun üst kısmında şişirilmesiyle uygulanıyor. Bu sayede vücudun alt bölümüne giden kan akışı geçici olarak azaltılırken, hayati organlara giden dolaşımın korunması hedefleniyor. Teknik, travma merkezlerinde hayati iç kanamayı kontrol etmek için kullanılıyor; bu çalışmada ise hastane öncesi ekiplerce kalp durması için denendi.
Dolaşım göstergelerinde artış görüldü
Araştırmacılar, REBOA’nın 36 hastanın 33’ünde üst aortayı başarıyla tıkadığını bildirdi. İşlemin baştan sona yaklaşık 7 dakika sürdüğü, kalp durmasının gerçekleşmesinden balonun şişirilmesine kadar geçen sürenin ise ortanca 51 dakika olduğu aktarıldı.
Uygulama sonrasında bir dizi ölçümde belirgin iyileşme saptandı. Aort diastolik kan basıncı, yani özellikle CPR sırasında kalbin yeniden çalışmaya başlaması açısından önemli olan alt değer, %59 artarak 26’dan 42 mm Hg’ye çıktı ve en yüksek 58 mm Hg’ye ulaşarak %118’lik artış gösterdi.
Sistolik kan basıncı, yani üst değer de %20 artışla 76’dan 91 mm Hg’ye yükseldi. Soluk havasındaki karbondioksit miktarı ise %50 arttı; bu ölçüm, akciğerlerden geçen kan akışı ve resüsitasyonun etkinliği hakkında önemli bir gösterge kabul ediliyor. İşlemlerle ilişkili ciddi bir yan etki bildirilmedi.
Erken uygulamada sonuçlar daha dikkat çekici oldu
Çalışma uzun dönem yaşam sonuçlarını ölçmek için tasarlanmamış olsa da, bazı hastalarda umut verici sonuçlar görüldü. Kan akışı alt aortada başarıyla kesilen 33 hastanın 8’inde kalıcı spontan dolaşım dönüşü sağlandı; 2 hasta ise hastaneden iyi nörolojik sonuçla taburcu edildi.
Özellikle tanık olunan ve ventriküler fibrilasyonla ilişkili kalp durması yaşayan hastalarda, REBOA’nın daha erken uygulandığı alt grupta sonuçlar daha dikkat çekiciydi. Bu grupta 5 hastanın 4’ünde kalıcı spontan dolaşım geri geldi, 2 hasta da iyi nörolojik sonuçla taburcu edildi. Bu alt grubun çok küçük olduğu, buna rağmen uzun süren bir kalp durmasında bu düzeyde bir yanıtın dikkat çekici bulunduğu belirtildi.
Araştırmacıların değerlendirmesi ve sınırlar
Çalışmanın başyazarı James Price, kalbi yeniden başlatamayan hastalarda seçeneklerin çok sınırlı olduğunu ve hayatta kalma olasılığının son derece düşük seyrettiğini söyledi. Price, REBOA’nın bu alanda önemli bir ilk adım olduğunu ancak tek başına yaşam kurtardığını kanıtlamadığını da vurguladı.
Araştırmacılara göre sonraki aşamada, hangi hastaların bu gelişmiş yöntemden daha fazla yarar görebileceğinin ve resüsitasyonun hangi noktasında uygulanmasının en uygun olduğunun anlaşılması gerekiyor. Bunun için daha büyük, karşılaştırmalı ve hastaya dönük sonuçlara odaklanan çalışmalara ihtiyaç var. Ekip ayrıca, prosedürün daha erken uygulanabilmesi için ileri düzey kritik bakım paramediklerinin eğitilmesi seçeneğinin de araştırılabileceğini belirtti.
Çalışmaya 39 yetişkin dahil edildi, ancak REBOA 36 hastada değerlendirildi ve araştırma bir kontrol grubu içermedi. American Heart Association’ın bilimsel toplantılarında sunulan bu tür özetlerin hakem değerlendirmesinden geçmediği, bulguların tam makale yayımlanana kadar ön kabul niteliğinde olduğu da hatırlatıldı.
