Marmara Bölgesi’nin en büyük, Türkiye’nin ise beşinci büyük doğal gölü olan İznik Gölü’nde yaşanan su kaybı giderek daha görünür hale geliyor.
Yaklaşık 298 kilometrekare yüzölçümüne sahip gölde kıyı şeridindeki çekilme bazı noktalarda 200 metreye yaklaştı. Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından 2015-2018 yılları arasında Orhangazi ile İznik arasında işletilen yolcu gemisinin yanaştığı Orhangazi İskelesi’nin sudan metrelerce uzakta kalması, değişimin en dikkat çekici göstergelerinden biri oldu.
Göldeki çekilmenin Kasım 2024’te aynı bölgede yaklaşık 150 metre olduğu belirtiliyor.
Yağışlara rağmen göl toparlanamadı
Kış ve ilkbahar dönemindeki yağışlara rağmen İznik Gölü’nün su seviyesinde beklenen toparlanmanın gerçekleşmemesi dikkat çekiyor.
Göl üzerindeki baskının tek bir nedeni bulunmuyor. Kuraklık ve yüksek buharlaşmanın yanı sıra tarımsal sulama ve bölgedeki su kullanımı, gölün su bütçesini etkileyen unsurlar arasında gösteriliyor.
İznik Gölü’nün su toplama alanı yaklaşık 1.246 kilometrekare. Göl yağışların yanı sıra çevresindeki akarsular ve yer altı kaynaklarından besleniyor; aynı zamanda çevresindeki tarım alanlarının sulanmasında da kullanılıyor.
Balıkların yaşam alanları da etkileniyor
Su seviyesindeki gerileme yalnızca kıyı çizgisini değiştirmiyor.
Göl çevresindeki sazlık alanlarda tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan gübre ve zirai ilaç kalıntılarının oluşturduğu kirliliğin, balıkların üreme ve yaşam alanları üzerinde de baskı yarattığı belirtiliyor.
Orhangazi Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Zelkif Bektaş, sazlık alanlarda kirlilik biriktiğini ve göle bırakılan yavru balıkların bu bölgelerde yaşamakta zorlandığını ifade etti.
Bursa Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Efsun Dindar ise su seviyesinin belirli bir eşiğin altına inmesi halinde gölün toparlanmasının giderek güçleşeceğine dikkat çekiyor.
Dindar’a göre göldeki kaybın telafi edilmesi tek bir yıl ya da tek bir yağışlı mevsimle mümkün olmayabilir.
Yağmur geliyor ancak sorun daha büyük
Bursa’da bugün için kuvvetli yağış beklentisi bulunuyor. Bursa Valiliğinin meteorolojik uyarısına göre İznik ve Orhangazi’nin de aralarında bulunduğu ilçelerde yer yer kuvvetli sağanak bekleniyor.
Ancak gölün uzun süredir devam eden su kaybı, kısa süreli yağışlardan çok havza ölçeğinde su yönetimi, tarımsal kullanım, kuraklık ve buharlaşmayla birlikte ele alınması gereken yapısal bir sorun olarak
